Przemoc seksualna – realna plaga

0

Dzisiejszy artykuł dotyczyć będzie przemocy na tle seksualnym w obrębie przemocy domowej. Aby sprecyzować pojęcie przemocy domowej posłużę się cytatem z powstającej właśnie w języku polskim ulotki, dotyczącej tych kwestii.

„Przemoc domowa polega na fizycznym, seksualnym lub psychicznym znęcaniu się nad osobą przez partnera/ partnerkę lub byłego partnera/partnerkę.

Przemoc fizyczna: bicie, zadawanie ciosów pięścią, kopanie, szczypanie, rzucanie lub rozbijanie przedmiotów, grożenie komuś zadaniem krzywdy.

PRZEMOC SEKSULANA: ZMUSZANIE KOGOŚ DO WYKONYWANIA CZYNNOŚCI SEKSUALEJ WBREW WOLI TEJ OSOBY, WŁĄCZAJĄC GWAŁT.

Przemoc psychiczna: ciągłe upokarzanie, ciągłe sprawdzanie kogoś, uniemożliwienie komuś chodzenia do pracy, szkoły lub odwiedzania rodziny albo przyjaciół”.

Bazą tego artykułu stała się moja rozmowa z Małgosią Lawson – Oficerem Policji Szkockiej w Dundee. Skupiłyśmy się na aspekcie przemocy seksualnej.

Pierwszą i podstawową informacją jest określenie, kogo dotyczy dzisiejszy temat. Przemoc seksualna (w odróżnieniu od przestępstwa seksualnego) dotyczy osób, których obecnie lub w przeszłości łączyła relacja seksualna (były ze sobą w związku małżeńskim lub partnerskim), niezależnie od płci, rodzaju orientacji seksualnej (związki heteroseksualne i homoseksualne).

Dość często przemoc na tle seksualnym łączy się z przemocą fizyczną i psychiczną. Czasem są to kwestie niezależne. Znamienne jest, że w większości przypadków znęcanie nad partnerem/partnerką zaczyna się od przemocy psychologicznej, z biegiem czasu dochodzi do maltretowania fizycznego i seksualnego. Każdy przypadek jest oczywiście nieco inny, jednak schemat pozostaje schematem. Czasem jest to tylko jedna z form przemocy, czasem dwie, dość często ofiara doznaje każdej z form przemocy domowej. Przemoc na tle seksualnym zwykle ściśle wiąże się z dwoma innymi rodzajami. Istnieją też dwie najczęściej używane formy przemocy, których następstwem staje się przemoc seksualna:

  • psychiczne znęcanie się nad partnerem/ partnerką w przypadku odmowy kontaktu seksualnego (lub jakiejkolwiek innej czynności seksualnej). Występuje w przypadku, gdy ktoś na seks godzi się „dla świętego spokoju”, jest zastraszony, szantażowany, stłamszony, kontrolowany, uzależniony od sprawcy. Godzi się pomimo tego, że nie chce.

  • fizyczna przemoc wobec partnera/partnerki w celu wymuszenia kontaktu seksualnego (lub jakiejkolwiek innej czynności seksualnej) ma miejsce wtedy, gdy ktoś wykorzystuje swoją siłę, przewagę fizyczną i zmusza drugą osobę do współżycia. W skład tej przemocy wchodzi również gwałt na byłej/obecnej osobie, z byłego lub obecnego związku.

Przemoc seksualna jest codziennością niektórych osób, czasem jest incydentem w życiu, związku. Są to sprawy bardzo rzadko zgłaszane na Policję, bo zwykle dotyczą osób, z którymi ofiara była, lub jest emocjonalnie związana. Często nie widzi rozwiązania, nie chce rozmawiać o swojej traumie z nikim, a zwłaszcza z obcymi ludźmi. Dlatego jest to bardzo trudna do udowodnienia forma przemocy. Policja stosuje jednak szereg metody, aby nawet w przypadku wieloletniej przemocy osoba nią dotknięta mogła udowodnić, że mówi prawdę.

Jeśli jesteś ofiarą przemocy seksualnej pamiętaj, że:

  • są charakterystyczne znaki na ciele (wewnętrzne i zewnętrzne), które świadczą o Twojej aktywnej obronie przed gwałtem (zwłaszcza, jeśli sytuacja ma miejsce po raz pierwszy). Lekarz podczas badania może określić, jak powstały. Stanowią one dowód rzeczowy w sądzie,

  • ważną rzeczą jest także możliwość zeznania, że pojawił się wyraźny komunikat odmowy. „NIE” jest konkretnym komunikatem, nie można się pomylić. Od tego momentu wszelkie działanie traktowane jest jako przestępstwo,

  • jeśli kiedykolwiek poinformowałaś/łeś kogoś o tym, że jesteś ofiarą przemocy seksualnej, to taka osoba może być świadkiem w sądzie. Jeśli nie chce zeznawać, policja może podać taką osobę do sądu jako „nie współpracującego świadka”. W takiej sytuacji sąd może wezwać do złożenia zeznań (jeśli sąd domniemywa, że może mieć ona istotne dowody w sprawie),

  • osoba postronna może złożyć zażalenie, jeśli wie, lub przypuszcza, że ktoś jest lub był ofiarą przemocy seksualnej. Jeśli osoba, której rzecz dotyczy potwierdzi i złoży zeznania, sprawa jest kierowana do sądu.

U osób, które są ofiarami przemocy seksualnej (zwłaszcza tej wieloletniej) często stwierdza się poważne zmiany osobowości. Pewność siebie zostaje sprowadzona do minimum, brak poczucia własnej wartości i poszanowania siebie, poczucie uprzedmiotowienia, lęk o życie i zdrowie, wstyd. Większość ofiar poszukuje winy w sobie, po pewnym czasie zaczyna żyć w przekonaniu, że zasługuje na takie traktowanie. Zwłaszcza trudno jest żyć w ten sposób osobom pozostającym w związkach małżeńskich. Ofiara przemocy nie wyobraża sobie, że może w takiej sytuacji powiedzieć „nie” swojemu mężowi. Należy jednak pamiętać, że podpisanie papierów nie jest równoznaczne ze zgodą na współżycie wbrew swojej woli, niezależnie od sytuacji. Tam, gdzie jest jakiekolwiek wymuszenie czynności seksualnej, tam popełniane jest przestępstwo. Nawet w przypadkach przestępstw seksualnych, które trwają latami, policja dokładnie bada sprawę, ofiara jest badana przez lekarza, psychologa, otrzymuje wsparcie ze strony organizacji charytatywnych, które zajmują się takimi przypadkami i mają wieloletnie doświadczenie w tym zakresie.

Procedura policyjna po zgłoszeniu przypadku przemocy seksualnej (na numer 999 lun 101) lub na posterunek policji zależy od konkretnego przypadku. Inna będzie w sprawie, która wydarzyła się w ciągu ostatnich dni, a nieco inna, gdy dotyczy przemocy seksualnej sprzed wielu lat.

W przypadku, kiedy przemoc seksualna miała miejsce w ciągu 7 dni policja skupia się na jak najszybszym zebraniu dowodów medycznych. Im więcej takich dowodów (DNA, dowody z ubrania ofiary oraz badania medyczne tejże), tym łatwiej udowodnić, że doszło do przemocy. Najważniejsze jednak dla policji jest zdrowie i bezpieczeństwo ofiary. Wiele działań funkcjonariuszy zależy od jej stanu psychicznego i fizycznego. Osoba poszkodowana ma przydzielonego funkcjonariusza, specjalnie wyszkolonego do pomocy ofiarom przemocy seksualnej Sexual Offence Liaison Officer. – (ma prawo wybrać płeć funkcjonariusza), który jest pośrednikiem pomiędzy ofiarą a grupą dochodzeniową. Policja prowadzi dochodzenie. zbiera wszystkie osiągalne dowody rzeczowe i sądowe. Od decyzji sądu i dowodów rzeczowych zależy, jak szybko dojdzie do rozprawy sądowej. Oczywiście w przypadku, kiedy przemoc miała miejsce w przeszłości, te procedury są inne, możliwość zebrania dowodów biologicznych jest ograniczona, ale nie niemożliwa, i nie oznacza, że ofiara jest pozostawiana sama sobie. Ze względu na upływ czasu zwykle j są to sprawy dużo trudniejsze do udowodnienia.

Właśnie z tego względu często ofiary przemocy seksualnej nie zgłaszają się na policję. Trudno im przełamać barierę wstydu wobec obcych ludzi. Przeraża również perspektywa rozpraw sądowych, na których trzeba będzie spowiadać się ze swojej największej intymności. Poza tym gwałty w związkach, małżeństwach to wciąż ogromne tabu. Niewiele ofiar ma odwagę przyznać po latach cierpienia, że najbliższa osoba jest katem. Często szukają ucieczki w alkohol, narkotyki, innych ludzi.

Wymiar kary dla sprawców przemocy domowej jest bardzo różny. Zależy od wielu okoliczności, dowodów rzeczowych, od tego, co się wydarzy w sądzie. Poza wyrokiem, należy wziąć pod uwagę to, że osoba osądzona widnieje już w ewidencji, ma kartotekę kryminalną, musi być monitorowana, zgłaszać się na policję, jest wpisana na listę przestępców seksualnych (czasowo lub na stałe), często trudniej jej znaleźć pracę, ze względu na pobyt w więzieniu, trudniej jej żyć w społeczeństwie po powrocie „z odsiadki”. Zresztą gwałciciele w zakładzie karnym też nie należą do kategorii „szanowanych” więźniów.

Poza samą instytucją Policji istnieje szereg organizacji charytatywnych, które udzielają pomocy ofiarom przestępstw seksualnych.

WRASAC – organizacja charytatywna.

Powstała dla osób doświadczających aktualnie lub w przeszłości przemocy seksualnej. Mogą się do niej zgłaszać osoby (powyżej 13-go roku życia), które doświadczyły gwałtu, wykorzystywania seksualnego, osoby trudniące się prostytucją, molestowane seksualnie. Poza wsparciem psychologicznym organizacja oferuje również pomoc medyczną.

Istotne jest, że w przypadku, gdy ofiara przemocy seksualnej nie chce zgłaszać sprawy na policję, WRASAC może skierować taką osobę (ANONIMOWO) do instytucji, która dokonuje badań medycznych tejże. Próbki DNA i wszelkie inne dowody medyczne są zabezpieczone i przechowywane ANONIMOWO, do momentu, kiedy osoba poszkodowana zdecyduje się z nich skorzystać.

Organizacja posiada DARMOWĄ infolinię, na którą można zadzwonić codziennie od 18-tej do północy 08088 010 302 – numer infolinii jest zastrzeżony, nie pojawi się na Twoim rachunku telefonicznym. Organizacja może zapewnić tłumacza, jeśli zachodzi taka potrzeba, oraz zorganizować tłumaczenie materiałów informacyjnych.

Osoby zainteresowane zapraszam na stronę internetową: www.wrasacdundee.org,

Można się również skontaktować drogą e-mailową: wrasac@btconnect.com

WOMEN’S AID – organizacja charytatywna.

Organizacja stworzona na potrzeby kobiet, będących ofiarami przemocy domowej, wykorzystywania seksualnego. Ofiarowują pomoc psychologiczną, informacje prawne, wsparcie praktyczne (typu organizacja zmiany miejsca zamieszkania w sytuacji, kiedy jest to konieczne – kobieta lub jej dzieci są w sytuacji zagrożenia zdrowia lub życia, wsparcie finansowe).

Posiadają czynną 24h DARMOWĄ infolinię 0808 2000 247 – można prosić o tłumacza. Trzeba poczekać na telefon zwrotny z tłumaczem, ale nigdy nie zostaje się bez pomocy.

Można również skontaktować się, wysyłając e-mail: helpline@womensaid.org.uk – również w języku polskim, dla organizacji nie jest problemem przetłumaczenie e-maila.

Autor tekstu: Izabela Mikos