Witajcie w szkockiej szkole!

0

Każdy kraj ma swój opatentowany system edukacji i często bywa tak, że obcokrajowcy mają problemy z jego zrozumieniem, ponieważ różni się drastycznie od ich doświadczeń w ojczyźnie. Pojawiają się nieporozumienia w sprawie dni wolnych, problemy z opuszczeniem zajęć… Nie martwcie się, tutaj znajdziecie wszystkie podstawowe informacje, dzięki którym wasze pociechy przejdą przez system szkolnictwa sprawnie i bez utrudnień.

Z roku na rok

Po pierwsze, zajmijmy się odpowiednikami podstawówki, gimnazjum, liceum, itp. W Szkocji dzieci zaczynają karierę w szkole podstawowej w wieku lat czterech lub pięciu, w zależności od tego, kiedy się urodziły. Dzieci urodzone między marcem a sierpniem danego roku wędrują do tej samej klasy w sierpniu – w wieku lat pięciu. Natomiast te urodzone między wrześniem a lutym, zaczynają w sierpniu w wieku lat czterech. System szkocki jest bardziej przychylny w porównaniu do angielskiego; rodzice dzieci urodzonych między wrześniem a grudniem mogą złożyć podanie o opóźnienie rozpoczęcia edukacji, otrzymując dodatkowych parę miesięcy w żłobku („early years centre”).

Uczniowie zostają w szkole podstawowej przez siedem lat, tzn. do wieku lat 11 lub 12. Po tym etapie rozpoczynają „secondary school”, odpowiednik gimnazjum, która jest obowiązkowa i trwa cztery lata. Pod koniec nastolatkowie zdają egzaminy – National exams – z sześciu, siedmiu lub ośmiu przedmiotów, w tym z angielskiego i matematyki.

Po tychże egzaminach pociechy mogą legalnie skończyć przygodę z edukacją i szukać pracy. Istnieje też możliwość pozostania w szkole na kolejne dwa lata (Further Education) i zdawania dalszych egzaminów, odpowiednika polskiej matury – Highers lub Advanced Highers (pięć przedmiotów). Jeśli wolą iść w innym kierunku, mogą wybrać się do college’u, gdzie przez rok lub dwa lata będą uczyć się umiejętności potrzebnych do konkretnych zawodów, lub przygotowania do studiów, w zależności od planów na przyszłość.

Studia w Szkocji są obecnie bezpłatne i dostępne dla każdego, kto zna dobrze język angielski – dowodami na to może być dyplom International Baccalaureate, certyfikaty językowe TOEFL, IELTS lub tzw. Europass, Paszport Językowy – oraz posiada dobre wykształcenie średnie. Proces aplikacji odbywa się poprzez organizację UCAS; zachęcamy do wizyty na ich stronie internetowej, by dowiedzieć się szczegółów na temat wyższej edukacji.

Wolne dni

W tym roku szkolnym 2017/18 możecie planować rodzinne wyprawy lub załatwianie spraw w te dni wolne od szkoły:

  1. September weekend: 22-25 września
  2. First mid-term: 16-20 października
  3. Święta/nowy rok: 21 grudnia do 3 stycznia
  4. Second mid-term: 12-13 lutego
  5. Wielki Piątek: 30 marca
  6. Święta Wielkanocne: 2-13 kwietnia
  7. May Day: 7 maja
  8. Majówka: 25-28 maja

(Źródło: Glasgow City Council website)

Szczegóły, które warto znać

Jak zresztą podejrzewacie, istnieje wiele drobnych różnic pomiędzy szkockimi szkołami, a polskimi. Po pierwsze, możecie spodziewać się mundurków, które mają na celu eliminowanie różnic w wyglądzie dzieci, by czuły się komfortowo, bez względu na zarobki rodziców.

Jeśli wasza pociecha zachoruje, musicie o tym poinformować szkołę; w przypadku, gdy dziecko opuszcza znaczną ilość lekcji, szkoła wraz z rodzicami musi znaleźć alternatywny sposób, by dziecko było na bieżąco z materiałem; np. lekcje oferowane podczas ich pobytu w szpitalu lub wizyty nauczycieli w domu.

Każda szkoła w Szkocji ma obowiązek, by oferować lekcje edukacji seksualnej. Jako rodzice lub opiekunowie macie prawo do tego, by wypisać dziecko z części tego programu, ale niektóre zajęcia w ogólnym programie nauczania są obowiązkowe; mianowicie te o organach reprodukcyjnych, orientacjach seksualnych oraz moralności.

Długa nieobecność

W przypadku długiej nieobecności, czy to ze względu na chorobę, czy problemy rodzinne, trzeba szkołę informować na bieżąco. Dyrektor i nauczyciele muszą wiedzieć, że dziecko nie uczęszcza na lekcje z dobrego powodu, ponieważ edukacja jest obowiązkowa od wieku lat czterech/pięciu do szesnastu. Ponadto, nic dziwnego, że statystyki wskazują na relację pomiędzy częstotliwością uczęszczania na zajęcia i wynikami w nauce. Im mniej lekcji się omija, tym lepsze wyniki. W każdym przypadku, który nie jest chorobą, należy poinformować szkołę i czekać na zezwolenie – bez potwierdzenia wolnych dni możecie zapłacić karę pieniężną wysokości 60 funtów, która rośnie do 120 w momencie, gdy mija 21 dni od wydania pierwszej kary.

Poczucie polskości?

Może zdarzyć się tak, że wraz z dzieckiem wracacie do Polski; czy to na wesele, na pogrzeb, może na wizytę do lekarza lub zwyczajną wizytę rodzinną. W takim przypadku należy oczywiście poinformować szkołę, która nie powinna mieć z tym problemu – pod warunkiem, że takie wypady nie są częste i mają miejsce z dobrego powodu.

Szkoły zazwyczaj liczą się z tym, że poczucie narodowości i kontakt z krajem pochodzenia rodziców wiele znaczy dla rozwoju dziecka. Wiedzą, że rodziny szkockie załatwiają te rodzinne sprawy z większą łatwością, jeśli krewni są na miejscu. Każda rodzina kultywuje świadomość narodową na swój sposób; najważniejsze, by dzieci czuły się częścią obu kultur – szkockiej i polskiej – i dorastały z poczuciem przynależności do obu miejsc.

Agnieszka Chęćka