Magazyn Square

Dziedzictwo nowoczesności

Dziedzictwo nowoczesności

Dziedzictwo nowoczesności
Maj 06
10:21 2017

Świętować trzeba umieć. Łatwe jest to prywatne, w gronie najbliższych. Za to na wyższym, narodowym szczeblu bywa już różnie. Chlubny wyjątek stanowi tu świętowanie „sportowe”, kiedy wszyscy lub prawie wszyscy, jesteśmy Małyszami albo Lewandowskimi, i nikt nie musi nas namawiać do wywieszania biało-czerwonych flag i dumnego prezentowania barw narodowych. Ludzie z wymalowanymi twarzami, w śmiesznych nakryciach głowy, szalikach, koszulkach sportowych są wielkim, rozentuzjazmowanym tłumem, śpiewającym-wrzeszczącym nasz hymn. Czyli potrafimy.

Co zatem, kiedy myślimy o świętowaniu okazji poważniejszych? Jak Konstytucja 3 Maja na przykład? Nośny temat?

Z propagandowego punktu widzenia, projekt pierwszej, demokratycznej konstytucji w nowożytnej Europie, jest doskonałym pretekstem. Co jak co, ale demokracja nadal dla wielu jest ważna. A jej brak wyprowadza na ulice setki, ba, tysiące ludzi. Jednak gdy owa demokracja istniej, jakby trudniej jest nas namówić do ekscytacji i radości.

Nie ma uniwersalnego, dobrego pomysłu. Było tak od chwili, kiedy o tej historycznej konstytucji przypomnieliśmy sobie w nowej, niepodległej i demokratycznej Polsce. Próbowano już różnych metod. Na poważnie, z zadęciem narodowym, w strojach historycznych, z maszerującym wojskiem. Edukacyjnie, teatralnie i pompatycznie. I zawsze ten sam efekt. Parada wojskowa, są gapie, darmowy koncert w parku, są słuchacze, tyle że nadal nie ma tej oczekiwanej, oddolnej werwy, energii, odrobiny szaleństwa nawet.

Brak tego naturalnego, spontanicznego entuzjazmu jak przy sportowych sukcesach polskich reprezentantów. No nie ma go i już.

W lutym tego roku pojawił się pomysł, kolejny, by jednak się nie poddawać tak łatwo i stworzyć coś na kształt święta narodowego Polaków na obczyźnie, czyli Polish Heritage Day. Ideę doprecyzowano na szczeblu dyplomatycznym i przesłano sugestie, w dół, do obywateli, organizacji polonijnych, działaczy, do mediów, z prośbą o wsparcie.

Założenie było takie, że skoro jest nas, polskich emigrantów, kilkaset tysięcy to warto zaznaczyć naszą obecność i pokazać, że Polskie, to nie tylko biało-czerwone barwy, ale też duma z historii, bohaterów narodowych, tradycji, itd.

Tam „na górze” postanowiono, że powinniśmy mieć Polish Heritage Days, a tu na dole, to święto moglibyśmy zorganizować. W Polskich szkołach sobotnich, wśród formalnych i nieformalnych grup polonijnych, no i oczywiście dobrze by to świętowanie nie ograniczać jedynie do Polonii, ale zaprosić również naszych sąsiadów; szkockich, walijskich, irlandzkich, angielskich.

Idea jak najbardziej słuszna. Bo to dobry pomysł, żeby się trochę pochwalić polskością, a nie siedzieć w kącie, jak zapomniana kuzynka na balu, która schowana za wieszakiem na płaszcze, dziwi się, że nikt jej nie prosi do tańca.

Irlandczycy, mistrzowie emigracji mają świętego Patryka i mają swoje zielone święto, kiedy nawet rzeki zmieniają kolor. Chińczycy świętujący Nowy Rok, przyciągają do swoich dzielnic niezliczone rzesze turystów, którzy wprawdzie dobrze znają chińskie produkty czy kuchnię, ale nadal chcą na chwilę znaleźć się w kolorowym, egzotycznym otoczeniu, pełnym papierowych lampionów i złotych smoków.

Jest zatem zapotrzebowanie, że tak powiem, na rynku narodowości, na tego typu imprezy i święta. Bo dlaczego by nie?

Tylko, że te irlandzkie czy chińskie świętowania tworzyły się przez dekady, lata całe. Oddolnie. Od lokalnych spotkań, wspólnego muzykowania, gotowania, chodzenia do pubu, itd. i z latami stały się bardziej dostępne dla innych nacji, by teraz zostać jedną z wizytówek danego kraju. Myśląc Irlandia – pojawia się St. Patric Day, myśląc Chiny – Nowy Rok. Itd.

A co się pojawia, kiedy myślimy-Polska? Nie mówimy tu oczywiście o wyświechtanych banałach typu Kopernik, Potop czy Krzyżacy. Co jest na tyle nośne, że mogło by udźwignąć takie narodowe święto Polonii. Co to powinno być? Konstytucja 3 Maja jako pretekst, jak chcą eksperci od historii i promocji Polski, czy może coś zupełnie innego? Idea?

Konstytucja 3 Maja ze swoimi założeniami była wyjątkowa i nowoczesna jak na koniec XVIII wieku. Wprowadzała ustalenia, które miały porządkować trójpodział władzy, prawa obywatelskie, powinności wobec Ojczyzny. Wielka rzecz. Spisana i przyjęta przez Zgromadzenie Narodowe. Tyle, że ten dokument już po niedługim czasie doprowadził pośrednio do tego, że Polski zabrakło na mapach Europy na długie lata. Konstytucja okazała się zbyt niebezpieczna dla naszych sąsiadów.

Jak tłumaczyć zatem jej wielkość pragmatycznym Brytyjczykom, by zrozumieli, że po części świętujemy naszą porażkę?

A może nowatorska ustawa zasadnicza mogła by być pretekstem do tego, by poszukać czegoś, co nie będzie jedynie historycznym kontekstem?

Może powinniśmy przejąć od tej naszej Majowej Jutrzenki jej oryginalność i zbudować wokół tej idei przekaz, który szanując tradycję pokaże nas Polaków, w innej, nowej, interesującej odsłonie. Kreatywnych, nowoczesnych, Europejczyków.

Przykłady?

Kto wie, że najlepszy budynek mieszkalny 2017 roku na świecie został zaprojektowany i zbudowany w Polsce? Jego autorem jest Robert Konieczny. Genialny i sławy architekt.

Kto wie, że pierwsza udana operacja transplantacji niemal całej twarzy to dzieło polskich chirurgów.

Kto wie, że Ferrari było współprojektowane przez Janusza Kaniewskiego?

Kto wie, że 13 projektowych Oscarów w tym roku trafiło do polskich designerów?

I to jest to COŚ, co nas wyróżnia. Z czego powinniśmy być dumni.

Oczywiście historia, waleczność, pracowitość, to wszystko ważne elementy. Ale my przede wszystkim JESTEŚMY NOWOCZEŚNI, kreatywni. I nie ma sensu zapędzać nas do etno-kąta, z ludowymi hopsasa i grillowaną kiełbasą.

Konstytucja 3 Maja, ta wbrew pozorom nowoczesna marka, która powinna stać się pretekstem, aby mówić szerzej o nas samych. Zróbmy święto pomysłowości, nie zapominając o historii, szukajmy odniesień w przyszłości.

A w tym roku proponuję na dobry początek zacząć od promocji koszulek z napisem „I speak Polish, what is your super skill?”

Katarzyna Jajszczok

Share

Powiązane Artykuły

Polub nas na FB

Krzyżówka Luty nr 14

Kursy walut

Kursy walut w eGospodarka.pl
Notowania
29-05-2017
Kurs
( PLN )
Zmiana
EUR 4,1794 - 0,02%
GBP 4,7987 + 0,09%
USD 3,7371 + 0,33%