Dwa lata Klubu Historycznego w Glasgow

0

 

Dokładnie dwa lata temu rozpoczął swoją działalność Klub Historyczny w Glasgow. Jest to dobry moment, aby przypomnieć jego misję.

Początkowo Klub miał formułę koła samokształceniowego. Pierwsze prezentacje przygotowywaliśmy w oparciu o informacje dostępne w literaturze tematu. Jedną z pierwszych z nich pt.” Czarna Śmierć” przedstawił kolega Tomasz. Wkrótce okazało się, że własnymi siłami nie opracujemy zbyt wielu tematów. A ponieważ tylko kilku z nas ma formalne wykształcenie historyczne, postanowiliśmy poprosić o pomoc zawodowych historyków i publicystów. Wkrótce też zredefiniowaliśmy cele działalności Klubu:

Celem działalności Klubu jest upowszechnianie wiedzy o historii Polski wśród Polonii w Szkocji. Cel ten realizujemy poprzez organizowanie spotkań z historykami i publicystami popularyzującymi mniej znane aspekty polskiej historii. Staramy się również promować pozytywny wizerunek Polski i Polaków na płaszczyźnie kulturowej i historycznej wśród lokalnej społeczności organizując i współorganizując wykłady w języku angielskim.

Naszym pierwszym gościem, we wrześniu 2015 roku był dr Leszek Żebrowski, który przybliżył nam kulisy przejęcia władzy w Polsce przez komunistów w drugiej połowie lat 40- tych XX wieku. Jednym z celów działalność Klubu jest promocja wiedzy o związkach historycznych Polski i Szkocji. Dlatego drugim zaproszonym przez nas gościem był profesor Robert Frost z Uniwersytetu, w Aberdeen który zaprezentował wykład pt. „Bonnie Prince Charlie mother: Poland and Scotland 1550 – 1800”. Wystąpienie zostało bardzo dobrze przyjęte przez nową i stara Polonię, zgromadziło rzesze słuchaczy.

Naród, który nie szanuje swojej przeszłości nie zasługuje na szacunek teraźniejszości i nie ma prawa do przyszłości – Józef Piłsudski

Jednym z najbardziej bolesnych rozdziałów polskiej historii jest zagłada obywateli polskich, różnych wyznań w czasie II Wojny Światowej. Niemieccy oprawcy wzięli na pierwszy cel Polaków wyznania mojżeszowego. Za ukrywanie Żydów groziła kara natychmiastowej śmierci dla całej rodziny ukrywającej zbiegów, całej wsi lub mieszkańców kamienicy. Pomimo bezwzględnego terroru niemieckich okupantów liczne polskie rodziny ukrywały zbiegów, o czym świadczą do dziś tysiące (6620) nadanych Polakom przez instytut Jad Waszem medali – Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Jedną z takich historii przedstawił nam w listopadzie Konsul Tomasz Tadla – Sprawiedliwi z Markowej, historia rodziny Ulmów.

Klub Historyczny to nie tylko wykłady stricte historyczne, w miarę możliwości promujemy również naszą pasję podróżniczą. W styczniu 2016 roku, nasz kolega Łukasz zaprezentował swoje wspomnienia z wyprawy na Syberię śladami polskich zesłańców, zaś w marcu wygłosił tę samą prezentację w języku angielskim.

 Jestem Polakiem – więc mam obowiązki polskie – Roman Dmowski

Marzec i maj przyniósł nam kolejne wykłady w języku angielskim współorganizowane przez Klub Historyczny m.in. Polish Naval Memories from WW II zaprezentowane przez Martina Hazela, oraz „For There is Hope, A Polish Scottish Odessey Martina Stepka.

Od marca 2016 roku datuje się bardzo owocna współpraca Klubu Historycznego z Instytutem Pamięci Narodowej. Pani Małgorzata Żuławnik przybliżyła nam następujące tematy: „Kościół w okresie PRL” oraz „Obława Augustowska”. W drugiej połowie roku „gorącym tematem” stały się dokumenty ujawnione przez wdowę po generale Kiszczaku. Kierując się głosami naszych sympatyków, zaprosiliśmy dr Piotra Gontarczyka, który omówił upublicznione przez IPN dokumenty. Gorąca dyskusja na spotkaniu potwierdziła duże zapotrzebowanie na tego rodzaju merytoryczne spotkania. Koniec roku przyniósł nam kolejną ważną wizytę. Naszymi gośćmi byli: Zastępca Prezesa IPN prof. Krzysztof Szwagrzyk oraz dr Rafał Leśkiewicz. Prezentacja o „Poszukiwaniu ofiar komunizmu” na Łączce i innych miejscach kaźni wywołała bardzo emocjonalne reakcje wśród wszystkich słuchaczy. Współpraca z IPN w nowym roku zaowocowała wykładem Ewy Dyngosz pt. „Polskie osiedla w Afryce 1941-1946”.

Również w marcu 2016 zainaugurowaliśmy współpracę z Klubem Historycznym im. Hrabiny Markiewiczowej w Dublinie. Współpraca ta zaowocowała wspólnymi wydarzeniami m.in. gościliśmy licznych autorów publikujących na tematy historyczne min. Piotra Semkę, Łukasza Warzechę, Stanisława Michalkiewicza oraz prof. Marka Jana Chodakiewicza.

Rok 2017 rozpoczęliśmy obchodami 125 rocznicy urodzin gen. Stanisława Maczka. Z tej okazji okolicznościowe prezentacje wygłosili: Kacper Śledziński oraz Robert Ostrycharz. Impreza miała charakter dobroczynny, całkowity dochód z zorganizowanej na niej loterii książkowej zasilił fundację General Maczek Memorial Trust. Miesiąc kwiecień poświęciliśmy komiksowi historycznemu. Witold Tkaczyk zaprezentował swój najnowszy album o Żołnierzu Wyklętym Józefie Franczaku zaś Graham Webster opowiedział o nadchodzącym festiwalu Defend Dunfermline (19-20 sierpnia) oraz powstającym z tej okazji komiksie. Czerwiec i lipiec to kolejne spotkania z publicystami m.in. z Dorotą Kanią i dr Jerzym Targalskim oraz Rafałem Ziemkiewiczem. Koniec lipca przyniósł nam dwa wykłady dra Jana Przybyła: „Zatrute owoce oświecenia” oraz „Orle Gniazdo Rzeczypospolitej – przewodnik po Kamieńcu Podolskim”.

Członkowie Klubu Historycznego biorą aktywny udział w obchodach polskich Świąt i rocznic m.in. Polish Navy Day, Clydebank Blitz, Polish Heritage Day czy Narodowe Święto Niepodległości. Zorganizowanie tak wielu wydarzeń historycznych, w tak krótkim czasie było możliwe dzięki wytrwałej pracy członków i sympatyków Klubu Historycznego oraz wsparciu Konsulatu Generalnego w Edynburgu.

Dziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się do rozwoju Klubu Historycznego w Glasgow, i mamy nadzieję, że nasze dalsze działania spowodują wzrost sympatyków tej jakże wartościowej dla kolejnych pokoleń dziedziny wiedzy.

Paweł Porański