Chroniczne zmęczenie – objaw choroby czy niezdrowego stylu życia?

0
Portrait of a yawning student girl sitting at the desk, education concept photo, lifestyle Szkoła fotografie designed by Yanalya - Freepik.com

Uczucie przemęczenia i ospałość, które utrzymują się niemal przez cały dzień, mimo dbania o optymalną ilość snu – brzmi znajomo? Powodów chronicznego zmęczenia może być wiele. Niektóre z nich związane są z naszym stylem życia, m.in. dietą czy stresującą pracą…

Dla wielu z nas wstawanie wypoczętym i pełnym energii natychmiast po usłyszeniu budzika to prawdziwy luksus. W rzeczywistości na ogół bywa zupełnie odwrotnie – nawet po spędzeniu 7 lub 8 godzin pod kołdrą czujemy się niewyspani i pozbawieni sił witalnych. Oczywiście ważnym jest, aby zdawać sobie sprawę, iż wiele zależy od indywidualnych predyspozycji, a niektórzy zwyczajnie potrzebują więcej snu niż inni. Istnieje jednak kilka potencjalnych przyczyn chronicznego zmęczenia, które w dużej mierze powiązane są z prowadzonym przez nas stylem życia.

Zmęczenie psychiczne

Jednym z powodów nieustannego uczucia przemęczenia, mimo niezarywania nocy i dbania o to, by co wieczór kłaść się do łóżka o rozsądnej porze, jest stres i niepokój. “Ankieta przeprowadzona przez Fundację Zdrowia Psychicznego wykazała, że prawie jedna trzecia populacji cierpi na ciężką deprywację snu, często związaną z problemami w pracy lub tymi natury finansowej. Niekoniecznie musi to oznaczać niedobór snu, ale może wiązać się z brakiem jego odpowiedniej jakości” – wyjaśnia dr Davinder Garcha.

Sen składa się bowiem z różnych procesów i etapów. Szczególnie ważna jest faza głębokiego snu, którego poziom bywa znacząco obniżany właśnie przez lęk i stres. Ekspert radzi, byśmy postarali się znaleźć sposób na ich złagodzenie, co może okazać się kluczem do uzyskania lepszego wypoczynku.

Dieta i styl życia

Dokonywane przez nas wybory żywieniowe, takie jak nadmierne spożywanie alkoholu lub sięganie po słodkie przekąski wieczorami często wiążą się z niespokojnym snem, a co za tym idzie – ospałością następnego dnia. Badanie przeprowadzone w 2016 roku na Uniwersytecie Columbia wykazało, że u osób, których dieta zawiera wysoki poziom cukru i tłuszczów nasyconych oraz niski poziom błonnika występuje lżejszy, zapewniający mniejszą regenerację sen.

“Zmiana diety polegająca na włączeniu większej ilości błonnika, przy jednoczesnej redukcji cukru, alkoholu i tłuszczów nasyconych, powinna pomóc w pozbyciu się zmęczenia” – tłumaczy dr Garcha.

Zakłócenia w mikroflorze jelitowej

Przyjazne bakterie znajdujące się w naszym jelitach, zwane mikroflorą jelitową, są niezwykle ważne dla naszego zdrowia oraz spokojnego snu. “Korzystne dla zdrowia bakterie produkują hormony i chemiczne neuroprzekaźniki, które pomagają nam się uspokoić i zrelaksować. Zmniejszają również poziom hormonu stresu, czyli kortyzolu” – zauważa dr Garcha. Gdy nasza mikroflora jelitowa zostaje uszkodzona – np. w wyniku stosowania antybiotykoterapii – gorzej śpimy. Warto wówczas sięgnąć po probiotyk, który pomoże przywrócić zaburzoną równowagę.

Niedokrwistość wynikająca z niedoboru żelaza

Jednym z bardzo powszechnych schorzeń wywołujących uczucie chronicznego zmęczenia i kłopoty ze snem jest niedokrwistość wynikająca z niedoboru żelaza, zwana anemią. “Choroba ta wiąże się ze zmęczeniem i ogólnym brakiem energii. Po wykonaniu badaniu krwi może być łatwo zdiagnozowana przez lekarza pierwszego kontaktu. Zwykle przepisuje się wówczas suplementację żelaza. Ponadto należy spożywać pokarmy bogate w żelazo, w tym zielone, liściaste warzywa, takie jak jarmuż, a także mięso i fasolę” – instruuje dr Garcha.

Zespół chronicznego zmęczenia

Znużenie, wycieńczenie fizyczne i nieprzemijająca ospałość mogą wynikać również ze schorzenia zwanego zespołem chronicznego zmęczenia, który zaliczany jest do chorób cywilizacyjnych. “Jest to choroba szczególnie powszechna u kobiet. Główne objawy to skrajne zmęczenie, kłopoty z koncentracją, rozdrażnienie. Przyczyny tego stanu nie są znane, choć często wskazuje się na zaburzenia równowagi hormonalnej i problemy ze zdrowiem psychicznym. Leczenie zespołu chronicznego zmęczenia obejmuje kognitywną terapię behawioralną, która polega na omawianiu stanu zdrowia i samopoczucia z terapeutą w celu lepszego zrozumienia choroby” – wyjaśnia dr Garcha.

Choć w dzisiejszych czasach przemęczenie i kłopoty ze snem wydają się być czymś zgoła normalnym i powszechnym, nie warto lekceważyć niepokojących objawów. Zmiana diety na zdrowszą, ograniczenie spożycia alkoholu i próba redukcji stresu mogą okazać się bardzo pomocne w walce z chronicznym zmęczeniem. Równie ważna jest jednak rozmowa z lekarzem, podczas której uzyskamy fachowe porady.

Iwona Oszmaniec/ PAP Life