Badania profilaktyczne ratują życie

0
PROFILAKTYKA, zwana też prewencją, należy do bardzo rozbudowanych dziedzin medycyny. Badania profilaktyczne, inaczej przesiewowe (screeningowe), przeprowadza się w celu jak najwcześniejszego wykrycia ewentualnych objawów danej choroby. Celem profilaktyki jest podjęcie szybkich i skutecznych działań przywracających zdrowie, ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby.

Badania okresowe dla oceny zdrowia pacjenta (obowiązujące wszystkie osoby pracujące zawodowo),
badania przesiewowe (np. badanie stężenia cholesterolu całkowitego w osoczu krwi, cholesterolu w poszczególnych frakcjach lipoproteinowych i triglicerydów dla ustalenia zagrożenia miażdżycą naczyń). Niektóre badania krwi (głównie morfologia) należą do podstawowych badań dodatkowych, wykonywanych przy ocenie zdrowia pacjenta.

Wykonywana okresowo morfologia krwi może pozwolić na wcześniejsze wykrycie wielu różnych chorób, a wykonywana przy występowaniu objawów może potwierdzić lub naprowadzić lekarza na właściwą diagnozę. Dzięki morfologii krwi można oczywiście wykryć szereg chorób krwi. Jej wykonanie jest niezbędne do diagnozy niedokrwistości (czyli anemii), pozwala także na wstępne stwierdzenie możliwych jej przyczyn. Przykładowo, jeżeli w morfologii pacjentki z anemią, wielkość krwinki jest poniżej normy (MCV obniżone) można podejrzewać anemię z niedoboru żelaza.

Badania profilaktyczne pod kątem nowotworów

Badania profilaktyczne pod kątem nowotworów, to po prostu systematyczne korzystanie z urządzeń i procedur diagnostycznych. Rtg, USG, badania endoskopowe i laboratoryjne oraz w niektórych przypadkach samobadanie to świetny system kontroli. Sprawdź jakie badania profilaktyczne wykonywać, by móc zdusić nowotwór w zarodku. Poniżej przedstawiamy podstawowe badania profilaktyczne wykrywające nowotwory.

Samobadanie piersi raz w miesiącu, badanie u lekarza raz do roku, USG piersi oraz po 35-40 roku życia mammografia raz do roku – te badania profilaktyczne pomagają we wczesnym wykryciu raka piersi.
Test kału na krew utajoną (można kupić w aptece i zrobić w domu) raz w roku, kolonoskopia (badanie endoskopowe jelita grubego) raz na 5 lat – te badania profilaktyczne pozwalają na wykrywanie raka jelita grubego.
Badanie prostaty per rectum u urologa, USG prostaty oraz oznaczenie antygenu PSA z krwi raz do roku – badania profilaktyczne w celu wczesnego wykrycia raka prostaty.
Cytologia czyli wymaz z szyjki macicy, raz na rok – to proste badania profilaktyczne pozwalające na wczesne wykrycia raka szyjki macicy.

Badanie palpacyjne tarczycy przez lekarza pierwszego kontaktu raz do roku, USG tarczycy i badanie TSH (hormonu przysadki) raz na trzy lata (u osób, u których wykryto guzki tarczycy w rytmie ustalonym przez endokrynologa) – badania profilaktyczne na wykrywanie raka tarczycy.

Prześwietlenie płuc (Rtg) raz do roku, u palaczy także tomografia komputerowa płuc – badania profilaktyczne na wykrywanie raka płuc.

USG jamy brzusznej, najlepiej raz w roku lub raz na dwa lata – badania profilaktyczne pozwalające na zdiagnozowanie raka nerki, raka wątroby, raka trzustki.

USG przezpochwowe oraz badanie ginekologiczne raz w roku – badania profilaktyczne umożliwiające wykrycie raka jajnika.

Samobadanie jąder raz w miesiącu (najlepiej w wannie lub pod prysznicem, kiedy moszna jest rozmiękczona), zwłaszcza przez mężczyzn od 20 do 40 roku życia – to proste badania profilaktyczne pomagające we wczesnym wykryciu raka jądra.

Samoobserwacja znamion – raz w miesiącu, badanie znamion dermatoskopem u dermatologa raz do roku, zwłaszcza jeśli ktoś ma więcej niż 40-50 znamion, bardzo jasną karnacje i rude włosy, stwierdzone przypadki czerniaka lub raka trzustki w rodzinie, stwierdzone znamiona dysplastyczne – pomaga we wczesnym wykryciu czerniaka.

Jak wykonać badania profilaktyczne w UK

W ramach NHS, podobnie jak w naszym kraju, obowiązuje system lekarzy pierwszego kontaktu, zwanych GP (General Practicioner). Jeśli mamy problem ze zdrowiem, najpierw powinniśmy się skierować do naszego GP. Od niego możemy dopiero uzyskać skierowanie na leczenie szpitalne, badania, czy specjalistyczne konsultacje. Wiele podstawowych badań jak pobieranie krwi, czy pobieranie wymazów może zrobić nasz lekarz, następnie wysyła on próbki do laboratorium i kilka dni później dzwoni do nas z wynikami. Jeśli GP nie jest w stanie zaradzić naszej dolegliwości, wskaże nam on placówki i specjalistów, którzy nam pomogą w dalszym leczeniu.

Autor: Dr A.Zelger