11 listopada – Polskie Święto Niepodległości

0

„Naród, który nie szanuje swej przeszłości nie zasługuje na szacunek teraźniejszości i nie ma prawa do przyszłości.”

To słowa Józefa Piłsudskiego, człowieka , którego naród wybrał na przywódcę, i dla którego sprawy polskie były istotą życia i podejmowanych przez niego działań.
Przesłanie Piłsudskiego świetnie odzwierciedla sytuację emigrantów żyjących poza granicami kraju, ich tęsknotę za krajem i chęć przekazywania swoim dzieciom polskiej historii i kultury.
11 listopada jest dniem szczególnym w historii Polski, obchodzimy wtedy rocznicę odzyskania niepodległości, ale jest to oczywiście pewien symbol, bo dat, którym przypisywane było znaczenie początku budowy państwowości, jest kilka. Choćby 5 listopada 1916 roku, kiedy to dwaj cesarze – niemiecki i austriacki wydali słynny Akt 5 Listopada, zapowiadający stworzenie Królestwa Polskiego jako dziedzicznej monarchii konstytucyjnej z ziem wydartych z zaboru rosyjskiego. Jest 7 listopada 1918 roku, kiedy powstaje Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego w Lublinie, który miał ambicje bycia rządem całego kształtującego się państwa polskiego. Jest oczywiście 11 listopada – data, która jest najbardziej istotna i trafna, dlatego że zawiera dwa elementy: rodzimy i międzynarodowy.
Jeśli chodzi o ,,nasze podwórko” to wiadomo, że po powrocie 10 listopada z więzienia z Magdeburga Piłsudski przejmuje z rąk Rady Regencyjnej, czyli instytucji utworzonej jeszcze przez Niemców, pełnię władzy wojskowej, co de facto równało się przejęciu pełni władzy. To, co następuje kilka dni później, czyli przejęcie władzy cywilnej, było postawieniem kropki nad i, to był taki dodatkowy symboliczny gest. Natomiast 11 listopada tak naprawdę był dniem, kiedy Piłsudski obejmuje władzę jako przywódca, dyktator na ziemiach polskich.

Kwestią drugą, bardziej istotną jest to, co się dzieje na scenie międzynarodowej. Z jednej strony mamy do czynienia z wypadnięciem z gry dwóch zaborców – Rosji i Austro-Węgier. Praktycznie pozostaje jedno państwo tzn. Cesarstwo Niemieckie, którego mieszkańcy, jeśli nie liczyć elit polityczno-wojskowych, nie mają poczucia, że przegrały wojnę. Przecież oddziały niemieckie stacjonują w głębi Rosji, a z drugiej strony okupują jeszcze część Francji.

Niezależnie od tego wszystkiego trzeba bardzo mocno podkreślić fakt podpisania przez Niemcy kapitulacji właśnie 11 listopada 1918 r. Stąd mamy splot dwóch wydarzeń: Piłsudski przejmuje władzę, która jest z niczyjego nadania, ani państw centralnych, ani Rosji. Piłsudski otrzymuje władzę od narodu. Część polskiego społeczeństwa władzę oddaje, a część się z takim przekazaniem godzi, wierząc, że jest to jedyny człowiek, który zapanuje nad skrajnym stanem nastrojów społecznych i jest w stanie utrzymać porządek, oraz przeprowadzić budowane państwo przez bardzo trudny okres. Z drugiej strony jest to bardzo ważne wydarzenie międzynarodowe, ponieważ trzech zaborców Polski przyznaje się, że poniosło klęskę w I wojnie światowej. I tu mamy również sytuację sprzyjającą polskim ambicjom i dążeniom do odzyskania niepodległości.

Dla wielu Polaków to dzień zadumy nad historią i okazja do wyrażenia uczuć patriotycznych. Świadkowie defilad wojskowych wymachują flagami, zakładają kapelusze w barwach biało-czerwonych z napisem „Polska”, a dzieciom malują na twarzach małe flagi. Wielu katolików uczestniczy tego dnia w mszach za ojczyznę.
Po 1989 roku Narodowe Święto Niepodległości obchodzono w podniosłej atmosferze. Od kilku lat najwyższe władze państwowe, w tym Prezydent RP Bronisław Komorowski, zachęcają Polaków do tego, aby dzień był obchodzony godnie, ale radośnie. Po wiekach walki o niepodległość, ojczysty język i własną tożsamość Polacy mogą wreszcie cieszyć się wolnością i być dumni ze swojej Ojczyzny.

Czy wiecie, że 11 listopada świętujemy nie tylko my? Oto kilka przykładów:
– We Francji obchodzi się Dzień Pamięci, zwany również Rocznicą Rozejmu, który ma upamiętnić zakończenie I wojny światowej.
– Brytyjczycy także celebrują Dzień Pamięci. Często mówi się o nim również Dzień Maku. Określenie to wywodzi się z wiersza „Na polach Flandrii” napisanego w czasie I wojny światowej, przez kanadyjskiego kapitana Johna McCrae.
– 11 listopada w Stanach Zjednoczonych to Dzień Weteranów, ku czci wszystkich weteranów wojennych w historii Ameryki.
– W odróżnieniu od większości państwa europejskich, mieszkańcy Łotwy 11 listopada nie świętują zakończenia I Wojny Światowej, ale zwycięstwo nad Zachodnią Armią Ochotniczą w 1919 roku, dowodzoną przez rosyjskiego generała Bermondta-Awałowa. W Łotwie dzień ten jest nazywany Dniem Lacplesis. Mieszkańcy Rygi zapalają w oknach świece, znak pamięci o żołnierzach, którzy zginęli w walkach w latach 1918 – 1920.
– Nie tylko Polska 11 listopada ma swój Dzień Niepodległości – tego dnia w 1975 roku Angola również uwolniła się od okupacji portugalskiej.

Autor tekstu: Anna Bator-Skórkiewicz